dinsdag 14 februari 2012
Net als de Rotterdamse woningcorporatie Vestia moest ook de Haagse woningcorporatie Staedion uit haar liquiditeitsproblemen worden gered. Dat was medio 2010. Ook hier waren de derivaten de boosdoener. Een gegarandeerd noodkrediet bracht verlossing.
Versnippering financieel toezicht in corporatiesector leidt tot Vestia-drama. Alle corporaties kennen het probleem van Vestia, maar bij hen is het ‘minder erg’ Hommen kritisch over Vestiabanken
‘We hadden dezelfde problematiek als Vestia’, zegt algemeen directeur Willem Krzeszewski van Staedion (32.000 woningen). Uiteindelijk heeft dat geleid tot het vertrek van de financieel directeur Arie Brussaard medio januari 2011. Brussaard was bijna tien jaar bij Staedion werkzaam. Brussaard heeft naar eigen zeggen 'een spreekverbod'. Krzeszewski trad in juli 2008 aan.
Bijlappen
‘Het probleem was wel kleiner van omvang dan bij Vestia', aldus Krzeszewski.’ In de aanloop naar juni 2010 had Staedion op aandringen van ABN Amro al € 100 mln moeten bijstorten nadat de rente was gedaald. In juni 2010 moest de corporatie van ABN Amro nog eens € 59 mln bijlappen. ‘Maar we hadden dat geld niet’, aldus Krzeszewski. ‘Voor ons is €100 mln of €150 mln veel geld.'
De verhouding tussen de derivatenportefeuille en onderliggende kredietportefeuille was bij Staedion wel minder heftig dan die bij de Rotterdamse Vestia, die afgelopen maanden €2,5 mrd moest bijstorten. Eind 2010 had Staedion €505 mln aan derivaten op een leningenportefeuille van €1,3 mrd . Bij Vestia was het € 10 mrd netto aan derivaten (€18,5 mrd bruto) op een kredietportefeuille van €5,5 mrd.
Derivaten zijn financiële producten waarmee een bedrijf rente op leningen in de toekomst kan zekerstellen. Het is een verzekeringsproduct, maar bij verkeerd gebruik kan het tot grote problemen leiden.
Speculatief
Krzeszewski bevestigt dat de derivatenproducten van ABN Amro meer speculatief zijn dan die van andere banken. Die van ING en Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) zijn ‘redelijk conservatief, het gaat om weinig speculatie.’
Na overleg met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW), dat sinds 2008 al scherper op het derivatengebruik bij corporaties lette, en met diens borgstelling leverde BNG een overbruggingskrediet van €30 mln voor een half jaar. Zelf kon Staedion nog €29 mln uit eigen kas opbrengen.
Gunstige voorwaarde
Om verdere problemen in de toekomst te voorkomen heeft Krzeszewski tegelijk dat totale bedrag van €159 mln aan bijstorting op derivaten gekort en gemaximeerd op €59 mln. ‘Dat betekent dat €100 mln vrijviel.’ Daarvoor in ruil moest Staedion 9 basispunten oftwel 0,09%-punt extra rente betalen, ‘een relatief gunstige voorwaarde gezien de moeilijke financieringsmarkt nu. Nu betaal je de hoofdprijs bij herfinanciering’, aldus Krzeszewski.
‘Die aangebrachte ‘cap’ zorgt ervoor dat we nu nooit met onze bijstortingsverplichting boven de € mln komen’, aldus de Haagse corporatiedirecteur. Op het ogenblik heeft Staedion op haar derivaten €39 mln moeten bijstorten, en €29 mln staat op een gereserveerde rekening.
Onwil
Krzeszewski erkent dat het probleem in juni 2010 urgent was. Als er toen niet was ingegrepen, had 2011 met een nog verder gedaalde rente nog groter onheil kunnen opleveren? ‘Ja, maar dat is niet gebeurd’, aldus de corporatiedirecteur. De rentederivatenportereuille is nu €340 mln groot op een leningenportefeuille van €1,1 mrd. ‘Een verhouding van 1:3 is mooi.’
En de financiële man Arie Brussaard? Die vond volgens Krzeszewski de situatie overdreven. ‘Ondanks onze ernstige gesprekken met het WSW en het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), de financiële toezichthouder op de sector. Onze derivatenbeleid had ons geen goed gedaan, zoveel was wel duidelijk.’
‘Ik wilde, net als het WSW en CFV, een ander financieel beleid en dat we onze derivatenportefeuille zouden cappen. Brussaard vond dat niet nodig. Hij wilde ook geen extra gegevens aan het WSW en het CFV ter hand stellen. “We zijn zelfstandig”, zei hij. Bij hem was sprake van onwil om die informatie te geven. Dat vond ik heel vermoeiend. Daarom heb ik gezegd dat ik met hem wilde stoppen.’
Brussaard wil niet reageren. ‘Ik heb afspraken met Staedion’, zegt hij. In algemene zin wil de oud-Staedion-directeur wel wat kwijt. ‘De kern van het probleem is of je speculeert of niet. Bij Vestia is sprake van een verhouding tussen een leningenportefeuille van €6 mrd en een belachelijk bedrag voor de derivatenportefeuille van €22 mrd (bruto portefeuille nu – red).
Als je niet speculeert, dan is een liquiditeitsprobleem volledig normaal. Je maakt een afspraak met een bank, een overeenkomst met bijstorting. Als je te veel doet, dan ga je zwaar in de plus of zwaar in de min. Maar het is geen verlies.
Bron: FD.nl
« terug